📘 БІЛІМДІ БЕКІТУ ТАПСЫРМАЛАРЫ
2.2. Микроорганизмдер
Биотехнология нысаны ретінде және оқыту әдістемесі
Тақырып: Микроорганизмдердің биотехнологиялық белсенділігін бақылау
Тапсырма: Ашытқы немесе сүтқышқылды бактерияларды пайдаланып қарапайым тәжірибе жүргізіңіз.
Орындау қадамдары:
- Қоректік орта дайындаңыз (қант ерітіндісі немесе сүт)
- Ашытқы немесе айран қосыңыз
- Белгілі уақыт аралығында өзгерістерді бақылаңыз (газ бөлінуі, иіс, құрылым)
- Температура немесе уақыт факторының әсерін салыстырыңыз
Микроорганизмдердің метаболизм процесін тәжірибе арқылы түсініп, бақылауларыңызды жазыңыз:
Тақырып: Микроорганизмдердің биотехнологиядағы рөлін талдау
Тапсырма нұсқаулығы:
Берілген теориялық материалға сүйене отырып, микроорганизмдердің әртүрлі топтарының (бактериялар, ашытқылар, микроскопиялық саңырауқұлақтар, актиномицеттер, микробалдырлар) биотехнологиядағы қызметін кешенді түрде талдаңыз.
1. Алдымен әр топтың негізгі биологиялық және функционалдық ерекшеліктерін сипаттаңыз. Олардың метаболизм типіне, өнім синтездеу қабілетіне және өндірістік процестерге бейімділігіне назар аударыңыз. Мысалы, бактериялардың ферменттер мен рекомбинантты ақуыздарды синтездеудегі рөлін, ашытқылардың спирттік ашу процесіндегі маңызын, микроскопиялық саңырауқұлақтардың антибиотиктер мен органикалық қышқылдар өндірудегі қызметін, актиномицеттердің антибиотиктер синтезіндегі ерекше орнын және микробалдырлардың биомасса мен пигменттер түзудегі әлеуетін салыстырыңыз.
2. Келесі кезеңде әр микроорганизм тобының биотехнологиядағы әмбебаптық деңгейін анықтаңыз. Бұл үшін олардың қолданылу салаларының кеңдігін, өндірістік маңызын және ғылыми-зерттеу мүмкіндіктерін ескеріңіз. Қай топтың медицина, тағам өндірісі, экология және өнеркәсіп сияқты бірнеше бағытта бірдей тиімді қолданылатынын негіздеп көрсетіңіз.
3. Одан кейін микроорганизмдердің қолданылу салалары бойынша айырмашылықтарын талдаңыз. Әр топтың қай салада басым қолданылатынын анықтап, не себепті дәл сол салада тиімді екенін түсіндіріңіз. Мысалы, бактериялардың гендік инженерияда, ашытқылардың тағам және биоэнергетикада, саңырауқұлақтардың фармацевтикада, ал микробалдырлардың экология мен тұрақты даму бағытында басым қолданылу себептерін ғылыми тұрғыдан негіздеңіз.
Талдау барысында тек сипаттап қана қоймай, себеп-салдарлық байланыстарды көрсетіңіз, яғни микроорганизмдердің құрылымдық ерекшеліктері мен олардың қолданылу мүмкіндіктері арасындағы байланысты ашыңыз.
Жүргізілген талдау негізінде 5-6 сөйлемнен тұратын қысқаша аналитикалық қорытынды жазыңыз. Қорытындыда қай микроорганизм тобы ең әмбебап екендігін нақты дәлелдермен көрсетіп, оның биотехнологиядағы стратегиялық маңызын тұжырымдаңыз.
Тапсырма: Микроорганизмдердің биотехнологиядағы рөлі туралы аудионы тыңдаңыз
Орындау:
Аудиода айтылған бір процесті (ферментация немесе антибиотик синтезі) өз сөзіңізбен баяндаңыз.
Тапсырма шарты:
QR-кодты сканерлеп, берілген сұрақтарға жауап беріңіз. Әр сұрақта бірнеше жауап нұсқасы ұсынылған. Сіз дұрыс жауапты таңдауыңыз қажет.
- Сұрақтың мазмұнын мұқият оқыңыз;
- Барлық жауап нұсқаларын салыстырыңыз;
- Ғылыми тұрғыдан дұрыс жауапты анықтаңыз;
- Жауап таңдауда микроорганизмдердің қасиеттері мен биотехнологиядағы рөліне сүйеніңіз.